(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.230. అధ్యాయః 230
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
పరమేశ్వరేణ పార్వతీంప్రతి రౌరవాదినరకవిభజనపూర్వకం ప్రాణినాం దుష్కృతతారతంయేన తేషు యాతనానుభవప్రకారకథనం॥ 1 ॥ తథా యాతనానుభవానంతరం కర్మశేషఫలతయా నానానీచయోనిప్రాప్త్యాదికథనం॥ 2 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

ఉమోవాచ।

భగవంస్తే కథం తత్ర దండ్యంతే నరకేషు వై।
కతి తే నరకా ఘోరాః కీదృశాస్తే మహేశ్వర॥ 13-230-1(90436)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-230-2x(7616)
శృణు భామిని తత్సర్వం పంచైతే నరకాః స్మృతాః।
భూమేరధస్తాద్విహితా ఘోరా దుష్కృతకర్మణాం॥ 13-230-2(90437)
ప్రథమం రౌరవం నామ శతయోజనమాయతం।
తావత్ప్రమాణవిస్తీర్ణం తామసం పాపపీడితం॥ 13-230-3(90438)
భృశం దుర్గంధి పరుషం క్రిమిభిర్దారుణైర్వృతం।
అతిఘోరమనిర్దేశ్యం ప్రతికూలం తతస్తతః॥ 13-230-4(90439)
తే చిరం తత్ర తిష్ఠంతి న తత్ర శయనాసనే।
క్రిమిభిర్భక్ష్యమాణాశ్చ విష్ఠాగంధసమాయుతాః॥ 13-230-5(90440)
ఏవంప్రమాణముద్విగ్నా యావత్తిష్ఠంతి తత్ర తే।
యాతనాభ్యో దశగుణం నరకే దుఃఖమిష్యతే॥ 13-230-6(90441)
తత్ర చాత్యంతికం దుఃఖమిష్యతే చ శుభేక్షణే
క్రోశంతశ్చ రుద్రంతశ్చ వేదనాస్తత్రి భుంజతే॥ 13-230-7(90442)
భ్రమంతి దుఃఖమోక్షార్థం జ్ఞాతా కశ్చిన్న విద్యతే।
దుఃఖస్యాంతరమాత్రం తు జ్ఞానం వా న చ లభ్యతే॥ 13-230-8(90443)
మహారౌరవసంజ్ఞం తు ద్వితీయం నరకం ప్రియే।
తస్మాద్ద్విగుణితం విద్ధి మానే దుఃఖే చ రౌరవాత్॥ 13-230-9(90444)
తృతీయం నరకం తత్ర కంటికావనసంజ్ఞితం।
తతో ద్విగుణితం తచ్చ పూర్వాభ్యాం దుఃఖమానయోః।
మహాపాతకసంయుక్తా ఘోరాస్తస్మిన్విశంతి హి॥ 13-230-10(90445)
అగ్నికుండమితి ఖ్యాతం చతుర్థం నరకం ప్రియే।
ఏతద్ద్విగుణితం తస్మాద్యథానిష్టసుఖం తథా॥ 13-230-11(90446)
తతో దుఃఖం హి సుమహదమానుషమితి స్మృతం।
భుంజతే తత్రతత్రైవ దుఃఖం దుష్కృతకారిణః॥ 13-230-12(90447)
తత్ర దుఃఖమనిర్దేశ్యం వహద్ధోరం యథా తథా।
పంచేంద్రియైరసంబాధాత్పంచకష్టమితి స్మృతం।
భుంజతే తత్రతత్రైవ దుఃఖం దుష్కృతకారిణః॥ 13-230-13(90448)
అమానుషార్హజం దుఃఖం మహాభూతైశ్చ భుంజతే।
అతిఘోరం చిరం కృత్వా మహాభూతాని యాంతి తం॥ 13-230-14(90449)
పంచ్ కష్టేన హి సమం నాస్తి దుఃఖం తథా పరం।
దుఃఖస్థానమితి ప్రాహుః పంచకష్టమితి ప్రియే॥ 13-230-15(90450)
ఏవం త్వేతేషు తిష్ఠంతి ప్రాణినోః దుఃఖభాగినః।
అన్యే చ నరకాః సంతి అవీచిప్రముఖాః ప్రియే॥ 13-230-16(90451)
క్రోశంతశ్చ రుదంతశ్చ వేదనర్తా భృశాతురాః।
కేచిద్భమంతశ్చేష్టంతే కేచిద్ధావంతి చాతురాః॥ 13-230-17(90452)
ఆధావంతో నివార్యంతే శూలహస్తైర్యతస్తతః।
రుజార్దితాస్తృషాయుక్తాః ప్రాణినః పాపకారిణః॥ 13-230-18(90453)
యావత్పూర్వకృతం తావన్న ముచ్యంతే కథంచన।
క్రిమిభిర్భక్ష్యమాణాశ్చ వేదనార్తాస్తృషాన్వితాః॥ 13-230-19(90454)
సంస్మరంతః స్వకం పాపం కృతమాత్మాపరాధజం।
శోచంతస్తత్ర తిష్ఠంతి యావత్పాపక్షయం ప్రియే।
ఏవం భుక్త్వా తు నరకం ముచ్యంతే పాపసంక్షయాత్॥ 13-230-20(90455)
ఉమోవాచ। 13-230-21x(7617)
భగవన్కతికాలం తే తిష్ఠంతి నరకేషు వై॥ 13-230-21(90456)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-230-22x(7618)
శతవర్షసహస్రాణామాదిం కృత్వా హి జంతవః। 13-230-22(90457)
తిష్ఠంతి నరకావాసాః ప్రలయాంతమితి స్థితిః॥ 13-230-22(90458)
ఉమోవాచ। 13-230-23x(7619)
భగవంస్తేషు కే తత్ర తిష్ఠంతీతి వద ప్రభో॥ 13-230-23(90459)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-230-24x(7620)
రౌరవే శతసాహస్రం వర్షాణామితి సంస్థితిః। 13-230-24(90460)
మానుషఘ్నాః కృతఘ్నాశ్చ తథైవానృతవాదినః॥ 13-230-24(90461)
ద్వితీయే ద్విగుణం కాలం పచ్యంతే తాదృశా నరాః।
మహాపాతకయుక్తాస్తు తృతీయే దుఃఖమాప్నుయుః॥ 13-230-25(90462)
ఏతావన్మానుషసహం పరమన్యేషు లక్ష్యతే॥ 13-230-26(90463)
యక్షా విద్యాధరాశ్చైవ కాద్రవేయాశ్చ కింనరాః।
గంధర్వభూతసంఘాశ్చ తేషాం పాపయుతా భృశం।
చతుర్థే పరిపచ్యంతే తాదృశా నరకాః స్మృతాః॥
చతుర్థే పరితప్యంతే యావద్యుగవిపర్యయః। 13-230-27(90464)
సహంతస్తాదృశం ఘోరం పంచకష్టే తు యాదృశం।
తత్రాస్య చిరదుఃఖస్య హ్యధోన్యాన్విద్ధి మానుషాన్॥ 13-230-28(90465)
ఏవం తే నరకాన్భుక్త్వా తత్ర క్షపితకల్మషాః।
నరకేభ్యో విముక్తాశ్చ జాయంతే కృమిజాతిషు॥ 13-230-29(90466)
ఉద్భేదజేషు వా కేచిదత్రాపి క్షీణకల్మషాః।
పునరేవ ప్రజాయంతే మృగపక్షిషు శోభనే।
మృగపక్షిషు తద్భుక్త్వా లభంతే మానుషం పదం॥ 13-230-30(90467)
ఉమోవాచ। 13-230-31x(7621)
నానాజాతిషు కేనైవ జాయంతే పాపకారిణః॥ 13-230-31(90468)
మహేశ్వర ఉవాచ। 13-230-32x(7622)
తదహం తే ప్రవక్ష్యామి యత్త్వమిచ్ఛసి శోభనే।
సర్వదాఽఽత్మా కర్మవశో నానాజాతిషు జాయతే॥ 13-230-32(90469)
యశ్చ మాంసప్రియో నిత్యం కాకగృధ్నాన్స సంస్పృశేత్।
సురాపః సతతం మర్త్యః సూకరత్వం వ్రజేద్భువం॥ 13-230-33(90470)
అభక్ష్యభక్షణో మర్త్యః కాకజాతిషు జాయతే।
ఆత్మఘ్నో యో నరః కోపాత్ప్రేతజాతిసు తిష్ఠతి॥ 13-230-34(90471)
పైశున్యాత్పరివాదాచ్చ కుక్కుటత్వమవాప్నుయాత్।
నాస్తికశ్చైవ యో మూర్ఖో మృగజాతిం స గచ్ఛతి॥ 13-230-35(90472)
హింసావిహారస్తు నరః క్రిమికీటేషు జాయతే।
అతిమానయుతో నిత్యం ప్రేత్య గర్దభతాం వ్రజేత్॥ 13-230-36(90473)
అగంయాగమనాచ్చైవ పరదారనిషేవణాత్।
మూషికత్వం వ్రజేన్మర్త్యో నాస్తి తత్ర విచారణా॥ 13-230-37(90474)
కృతఘ్నో మిత్రఘాతీ చ సృగాలవృకజాతిషు।
కృతఘ్నః పుత్రఘాతీ చ స్థావరేష్వథ తిష్ఠతి॥ 13-230-38(90475)
ఏవమాద్యశుభం కృత్వా నరా నిరయగామినః।
తాంస్తాన్భావాన్ప్రపద్యంతే స్వకృతస్యైవ కారణాత్॥ 13-230-39(90476)
ఏవంజాతిషు నిర్దేశ్యాః ప్రాణినః పాపకారిణః।
కథంచిత్పునరుత్పద్యి లభంతే మానుషం పదం॥ 13-230-40(90477)
బహుశశ్చాగ్నిసంక్రాంతం లోహం శుచిమయం తథా।
బహుదుఃఖాభిసంతప్తస్తథాఽఽత్మా శోధ్యతే బలాత్।
తస్మాత్సుదుర్లభం చేతి విద్ధి జన్మసు మానుషం॥ ॥ 13-230-41(90478)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి త్రింశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 230 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.